آیا احتمال حمله نظامی هنوز جدی است؟| راهی غیر از توافق با غرب نداریم
رویداد۲۴| با شروع اعتراضات در ایران شاهد تشدید فشارهای خارجی نیز بودهایم، یک روز ترامپ احتمال حمله نظامی را مطرح کرده و یک روز نتانیاهو جلسه امنیتی برگزاری میکند، روبیو هم که مشغول رایزنی با کشورهای اروپایی است. مواضع مداخله جویانه اروپا هم روز به روز بیشتر شده و برخی منابع از تهدیدهای ایران علیه اروپاییها حرف میزنند. ظاهرا با قوت گرفتن احتمال حمله آمریکا، ایران به کشورهای اروپایی هشدار داده و گفته با توجه به مداخلات آنها، در صورت بروز هر جنگی، دست ایران هم خالی نیست. محمدحسینی سفیر اسبق ایران در عربستان هفته گذشته به روزنامه شرق گفته که «آمریکا با تحریک لابی یهود در نیویورک و رژیم اسرائیل بنا دارد به بهانههایی از قبیل وجود ۴۰۰ کیلو اورانیوم غنیشده در ایران، موشکهای بالستیک، عزم ایران برای آغاز غنیسازی مجدد و برخورد نیروهای امنیتی ایران با معترضین و... عملیات نظامی در ایران را آغاز کند.»
به گفته او، اتحادیه اروپا در قبال حمله احتمالی به ایران بخشی از تهاجم مشترک آمریکایی-اسرائیلی خواهد بود.
این تحلیلگر سیاست خارجی حتی پیش بینی میکند که «در صورت عملیات مجدد نظامی علیه ایران، مواضع روسیه و چین نیز منفعلانه و البته با مواضع شدید لفظی همراه باشد.»
احمد نقیبزاده، استاد علوم سیاسی نیز در مصاحبه اخیر با رویداد۲۴ احتمال حمله دوباره اسرائیل یا ورود مستقیم آمریکا را جدی تلقی کرده بود.
با این حال علی بیگدلی، تحلیلگر روابط بینالمللی، نظر دیگری دارد. او معتقد است که هنوز فرصت باقی است و میتواند از راه مصالحه با غرب و آمریکا، برخی از مشکلات را حل کرد. او در گفتوگو با رویداد ۲۴ احتمال حمله نظامی به ایران در شرایط کنونی را ضعیف ارزیابی، اما تاکید کرد که برای دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران راهی غیر از مذاکره و توافق با غرب باقی نمانده است.
بیگدلی در شرح دلایل خود گفت: «ما اکنون در شرایط ویژه و متفاوتی قرار گرفتهایم که در این ۴۷ سال گذشته هیچ وقت تجربه نشده بود. اعتراضات داخلی بر بستر نارضایتی معیشتی و مشکلات اقتصادی مردم، با ورود اپوزیسیون خارجی به موضوع شکل متفاوتی قرار گرفته است. برای اولین بار تجمعات اعتراضی یک رهبر دارد و مردم به فراخوان او توجه میکنند».
این کارشناس روابط بینالملل افزود: «در عین حال همراهی آمریکا با اپوزیسیون و معترضان در ایران وضعیت را خاصتر کرده است لذا به نظر ما در این مقطع زمانی در یک دو راهی جدی قرار داریم و باید برای حفظ و مصالح جمهوری اسلامی ایران روابط خود را با آمریکا اصلاح کنیم».
وی تصریح کرد: «وقت آن است که اجازه دهیم بازرسان آژانس به کشور آمده و دوربینهای خود را نصب کنند تا در نشست آتی آنها که ماه مارس خواهد بود، گزارشی ارائه شود که نظر آمریکا و اروپا را جلب کرده و موجب تشدید فشارها به ایران نشود. به نظر من این تنها راه قابی مانده است و هر مقاومت بیشتری، صدمات جبران ناپذیر خواهد داشت».
بیگدلی در پاسخ به اینکه آیا از مواضع اعلامی مسئولان در جمهوری اسلامی ایران چنین برداشت میشود که بخواهند در این مسیر قدم بگذارند؟ گفت: «از سخنان اخیر آقای عراقچی و توصیه به سفرای ایرانی، همچنین اقداماتی که اپوزیسون در برخی سفارتها مثل سفارت انگلیس انجام دادند، میتوان اینطور برداشت کرد که جدی بودن وضعیت درک شده است؛ لذا انتظار میرود که مسئولان برای خروج از انجماد در فضای بینالمللی گام برداشته و وارد عمل شوند».
این تحلیلگر سیاست خارجی در پاسخ به اینکه آیا آرام شدن فضای داخلی و پایان اعتراضات و ناآرامیهای اخیر میتواند، موجب اصرار به همان رویه قبلی در سیاست خارجی بشود؟ نیز گفت: «اگر این طور باشد هم سیاست درستی نیست، زیرا ساکت کردن اعتراضات به معنی پاسخ به مطالبات مردم نیست. مطالبه و خواست مردم فارغ از اینکه چه کسی در کشور حکومت میکند، ایجاد رفاه و امکان زندگی عادی است؛ لذا حتی اگر اعتراضات پایان یابد مادامی که مشکلات اقتصادی رفع نشده، امکان از سرگیری آن وجود خواهد داشت. برای رفع مشکلات اقتصادی که خواسته اصلی مردم است نیز راهی غیر از مصالحه و توافق نداریم».
این استاد حقوق بینالملل درباره اینکه تهدیدات گاه و بیگاه آمریکا و اسرائیل و گمانه حمله نظامی دوباره به ایران را چقدر باید جدی گرفت، نیز گفت: «ترامپ در حالی بازی است. از یک سو خواهان مذاکره و گرفتن امتیاز از ما است از سوی دیگر با رضا پهلوی همراهی کرده و چراغ سبز نشان میدهد. ضمن اینکه او برای حمله به ایران نیاز جلب موافقت کنگره دارد. طبق قانون اساسی آمریکا رئیس جمهور اجازه چنین تصمیمی را بدون اخذ موافقت کنگره ندارد، مگر آنکه احساس خطر کرد و امنیت آمریکا و امنیت بین المللی را در خطر ببیند».
وی افزود: «در حمله قبلی هم همین مساله امنیت بینالمللی را مطرح کردند، اکنون با توجه به اینکه پرونده ایران در شورای امنیت است و احتمال دارد در آینده زیر فصل هفتم برود، امکان اینکه بار دیگر مساله امنیت بین المللی را مطرح کنند، وجود دارد، اما به نظر من فعلا گزینه حمله نظامی چندان جدی نیست».
یعنی در برابر هر اقدام غرب، فقطوفقط یک واکنش دارند: مذاکره
آخه مذاکره سر چی؟
مواضع آن یکا و اسراییل بسیار روشن است.
«تسلیم بدون قید و شرط حکومت»
اگر تحلیلگر است، باید نظرش مستدل و منطقی باشد. اگر هم فقط در حد یک کامنت نظر داده، خب سایت رویداد ۲۴ با این کامنتگزار هم یک مصاحبه انجام دهد تا من هم نظرم را بگویم.
به هر حال، نظر من این است که نظر او غلط است.
در مقایسه، تحلیلهای دکتر رائفی پور، دکتر حسن عباسی، دکتر حسین شریعتمداری، دکتر زرشناس، دکتر بیژن عبدالملکی، دکتر حجت الاسلام احمد خاتمی، دکتر سردار محسن رضایی، دکتر سردار نقدی و امثالهم کمتر خنده دار هستند.